Yol haritası 01 · Başlangıç katmanı

Mühendislik
Temeli

Kod yazabilen değil, bir codebase'e güvenle katkı verebilen mezun.

Terminalden pull request'e, veri yapılarından HTTP ve SQL'e kadar dağınık görünen temelleri tek bir üretim akışında birleştir. Her bölüm sonunda anlatılabilir bir karar, çalışan bir çıktı ve tekrar edilebilir bir doğrulama bırak.

Sürüm 1.112 hafta4 quality gate3 portfolyo projesiBaşlangıç → katkı sahibi

Güncellik kontrolü: 20 Temmuz 2026 · Konu kapsamı IEEE SWEBOK v4.0a, güncel ACM/IEEE müfredat çerçevesi ve yaşayan Git dokümantasyonu ile yeniden doğrulandı.

Faz 01 · Hafta 1–2

Çalışma ortamını sahiplen.

Bir mühendisin ilk aracı editör değil, çalıştığı sistemin kendisidir. Dosyayı, süreci, ortam değişkenini ve değişiklik geçmişini okuyamıyorsan hatayı da yönetemezsin.

Kapı kuralı: Aynı projeyi ikinci bir makinede yalnızca README ile ayağa kaldır.

Karşılaştırmalı laboratuvar

Dosya teslimi mi, mühendislik akışı mı?

Issue
beklenti
Branch
izolasyon
PR + CI
kanıt
Review
ortak hafıza
SONUÇ

Değişikliğin amacı, sahibi, testi ve geri dönüş noktası görünür kalır.

final.zip
final-v2.zip
kim değiştirdi?
geri dönemiyoruz
RİSK

Çalışan dosya vardır; karar geçmişi, inceleme ve güvenli geri alma yoktur.

Terminal ve dosya sistemi

Mutlak/göreli yol, pipe, yönlendirme, arama, izin ve güvenli dosya işlemleri.

Süreç ve ortam

Process, port, exit code, PATH, environment variable ve çalışan servisi teşhis etme.

Git zihinsel modeli

Working tree, staging, commit, remote ve branch'in hangi problemi çözdüğünü öğren.

Commit disiplini

Tek amaçlı değişiklik, anlamlı mesaj ve incelenebilir küçük adımlar üret.

Pull request

Bağlam, kapsam, test kanıtı, risk ve ekran görüntüsüyle kararını anlat.

README sözleşmesi

Kurulum, kullanım, mimari sınırlar ve bilinen kısıtları başka biri için yaz.

Faz 02 · Hafta 3–5

Dili değil, davranışı öğren.

Bir dili ezberlemek yerine verinin nasıl temsil edildiğini, kontrol akışının nasıl kurulduğunu ve hatanın nasıl gözlendiğini öğren. Python veya TypeScript seç; kavramları ikinci dile taşıyabilecek kadar netleş.

Kapı kuralı: Çözümü yalnızca çalıştırma; karmaşıklığını, hata durumunu ve test sınırını açıklayabil.

Aşamalı öğrenme

Bir programı dört katmanda kur

Tipler + örnek veri

Veriyi modelle

Girdinin biçimini, geçerli değerlerini ve eksik durumlarını koddan önce tanımla.

Kanıt: Geçersiz girdiyi reddeden test

Değerler ve tipler

Primitive, collection, nullability, mutability ve veri dönüşümünü bilinçli kullan.

Fonksiyon ve modül

Girdi/çıktı sözleşmesi, saf fonksiyon, bağımlılık ve görünürlük sınırları kur.

Veri yapıları

Array/list, map/dictionary, set, stack ve queue seçimlerini kullanım maliyetiyle eşleştir.

Algoritmik düşünme

Problemi örnekle, kenar durumunu çıkar, önce doğru sonra yeterince hızlı çöz.

Debugging

Hipotez kur, gözlem ekle, alanı daralt ve kök nedeni yeniden üreten test bırak.

Refactoring

Davranışı değiştirmeden isim, sınır ve tekrarları test koruması altında iyileştir.

Faz 03 · Hafta 6–8

Kodun dışındaki dünyayı gör.

Uygulama; işletim sistemi, ağ, protokol ve veri katmanlarının üzerinde çalışır. Bir isteğin nereden gelip nerede bozulduğunu görebilmek junior seviyede güçlü bir ayrıştırıcıdır.

Kapı kuralı: Bir API isteğini DNS'ten veritabanı sorgusuna kadar kendi cümlelerinle izleyebil.

Canlı akış

Bir isteğin sistem içindeki yolculuğu

DNS
isim → IP
HTTP
istek
Uygulama
kural
SQL
kalıcı veri
HAZIR

Her düğüm ayrı bir hata alanıdır. Önce katmanı bul, sonra kodu değiştir.

İşletim sistemi

Process/thread, bellek, dosya izinleri, signal ve port kullanımını uygulamayla ilişkilendir.

Ağ temeli

IP, DNS, TCP, TLS ve port kavramlarıyla “bende çalışıyor” sınırını aş.

HTTP ve API

Method, status, header, JSON, idempotency ve istemci-sunucu sözleşmesi kur.

İlişkisel veri

Tablo, anahtar, ilişki, normalizasyon, transaction ve indeksin amacını öğren.

SQL pratiği

Filtre, join, group, sıralama ve sorgu planını gerçek veri sorularıyla çalış.

Güvenlik tabanı

Girdi doğrulama, secret yönetimi, least privilege ve bağımlılık riskini varsayılan yap.

Semptom odaklı

“API çalışmıyor.”

Rastgele kod değiştirir, yeniden başlatır ve tesadüfen düzelmesini bekler.

Katman odaklı

“DNS çözülüyor; TLS sonrası 401 dönüyor.”

Arıza alanını kanıtla daraltır, doğru katmana müdahale eder ve regresyon testi bırakır.

Faz 04 · Hafta 9–12

Çalışanı, güvenilire çevir.

Üretim değeri “bitti” demekle oluşmaz. Beklentiyi teste, değişikliği otomasyona ve kararı dokümana dönüştürdüğünde başkasının güvenebileceği bir çıktı üretirsin.

Kapı kuralı: Temiz clone sonrası tek komutla kurulan, test edilen ve açıklanan bir proje teslim et.

Teslimat hattı

Her değişiklik aynı kapılardan geçsin

Lint
biçim
Test
davranış
Build
paket
Review
karar
BEKLİYOR

Kalite, hafızaya bırakılan bir niyet değil; tekrarlanabilen bir sistem davranışıdır.

Test stratejisi

Birim, entegrasyon ve uçtan uca testleri risk ve geri bildirim hızına göre yerleştir.

CI otomasyonu

Her push'ta format, statik analiz, test ve build adımlarını aynı ortamda koştur.

Log ve gözlem

Hatanın bağlamını taşıyan yapılandırılmış log ve anlamlı hata mesajı üret.

Issue yönetimi

Kabul kriteri, kapsam dışı alan, bağımlılık ve bitiş tanımını işe başlamadan yaz.

Code review

Kişiyi değil riski incele; doğruluk, güvenlik, okunabilirlik ve test kanıtı ara.

AI-assisted çalışma

Modele hedef, bağlam ve sınır ver; üretilen değişikliği test, diff ve kaynak kontrolüyle bağımsız olarak doğrula.

0%kanıt oranı

Mühendislik temeli çıkış kontrolü

0 / 8 kanıt işaretlendi.

Gösterilebilir işler

Üç proje, üç seviye.

Her proje çalışan koddan fazlasını ister: karar kaydı, test, kurulum, hata senaryosu ve kısa bir teknik anlatım. Portfolyonun gücü teknoloji sayısından değil, düşüncenin görünürlüğünden gelir.

01 · Bireysel

CLI Görev Yöneticisi

Dosyaya kalıcı kayıt yapan, hatalı girdiyi yöneten ve komutlarla çalışan küçük araç.

  • Argüman doğrulama
  • Birim testleri
  • Kurulum + örnekler
02 · Sistem

Veri Analiz API'si

CSV verisini işleyen, ilişkisel veritabanına yazan ve HTTP üzerinden sonuç sunan servis.

  • API + SQL sözleşmesi
  • Entegrasyon testleri
  • Log + hata modeli
03 · Ekip

Katkı Simülasyonu

Issue'dan review'a kadar başka bir geliştiriciyle yürütülen küçük ama gerçekçi teslimat.

  • PR şablonu + CI
  • Review düzeltmeleri
  • Karar kaydı

Sıradaki uzmanlık

Temeli ürüne bağla.

İkinci yol haritasında bu disiplini erişilebilir bir arayüz, güvenli bir API ve üretime çıkan tam bir ürün dilimine dönüştüreceksin.

02 · Ürün ve Web Mühendisliği