Mutlak/göreli yol, pipe, yönlendirme, arama, izin ve güvenli dosya işlemleri.
Yol haritası 01 · Başlangıç katmanı
Mühendislik
Temeli
Kod yazabilen değil, bir codebase'e güvenle katkı verebilen mezun.
Terminalden pull request'e, veri yapılarından HTTP ve SQL'e kadar dağınık görünen temelleri tek bir üretim akışında birleştir. Her bölüm sonunda anlatılabilir bir karar, çalışan bir çıktı ve tekrar edilebilir bir doğrulama bırak.
Güncellik kontrolü: 20 Temmuz 2026 · Konu kapsamı IEEE SWEBOK v4.0a, güncel ACM/IEEE müfredat çerçevesi ve yaşayan Git dokümantasyonu ile yeniden doğrulandı.
Faz 01 · Hafta 1–2
Çalışma ortamını sahiplen.
Bir mühendisin ilk aracı editör değil, çalıştığı sistemin kendisidir. Dosyayı, süreci, ortam değişkenini ve değişiklik geçmişini okuyamıyorsan hatayı da yönetemezsin.
Kapı kuralı: Aynı projeyi ikinci bir makinede yalnızca README ile ayağa kaldır.
Dosya teslimi mi, mühendislik akışı mı?
beklenti
izolasyon
kanıt
ortak hafıza
Değişikliğin amacı, sahibi, testi ve geri dönüş noktası görünür kalır.
Çalışan dosya vardır; karar geçmişi, inceleme ve güvenli geri alma yoktur.
Process, port, exit code, PATH, environment variable ve çalışan servisi teşhis etme.
Working tree, staging, commit, remote ve branch'in hangi problemi çözdüğünü öğren.
Tek amaçlı değişiklik, anlamlı mesaj ve incelenebilir küçük adımlar üret.
Bağlam, kapsam, test kanıtı, risk ve ekran görüntüsüyle kararını anlat.
Kurulum, kullanım, mimari sınırlar ve bilinen kısıtları başka biri için yaz.
Faz 02 · Hafta 3–5
Dili değil, davranışı öğren.
Bir dili ezberlemek yerine verinin nasıl temsil edildiğini, kontrol akışının nasıl kurulduğunu ve hatanın nasıl gözlendiğini öğren. Python veya TypeScript seç; kavramları ikinci dile taşıyabilecek kadar netleş.
Kapı kuralı: Çözümü yalnızca çalıştırma; karmaşıklığını, hata durumunu ve test sınırını açıklayabil.
Bir programı dört katmanda kur
Veriyi modelle
Girdinin biçimini, geçerli değerlerini ve eksik durumlarını koddan önce tanımla.
Kanıt: Geçersiz girdiyi reddeden test
Primitive, collection, nullability, mutability ve veri dönüşümünü bilinçli kullan.
Girdi/çıktı sözleşmesi, saf fonksiyon, bağımlılık ve görünürlük sınırları kur.
Array/list, map/dictionary, set, stack ve queue seçimlerini kullanım maliyetiyle eşleştir.
Problemi örnekle, kenar durumunu çıkar, önce doğru sonra yeterince hızlı çöz.
Hipotez kur, gözlem ekle, alanı daralt ve kök nedeni yeniden üreten test bırak.
Davranışı değiştirmeden isim, sınır ve tekrarları test koruması altında iyileştir.
Faz 03 · Hafta 6–8
Kodun dışındaki dünyayı gör.
Uygulama; işletim sistemi, ağ, protokol ve veri katmanlarının üzerinde çalışır. Bir isteğin nereden gelip nerede bozulduğunu görebilmek junior seviyede güçlü bir ayrıştırıcıdır.
Kapı kuralı: Bir API isteğini DNS'ten veritabanı sorgusuna kadar kendi cümlelerinle izleyebil.
Bir isteğin sistem içindeki yolculuğu
isim → IP
istek
kural
kalıcı veri
Her düğüm ayrı bir hata alanıdır. Önce katmanı bul, sonra kodu değiştir.
Process/thread, bellek, dosya izinleri, signal ve port kullanımını uygulamayla ilişkilendir.
IP, DNS, TCP, TLS ve port kavramlarıyla “bende çalışıyor” sınırını aş.
Method, status, header, JSON, idempotency ve istemci-sunucu sözleşmesi kur.
Tablo, anahtar, ilişki, normalizasyon, transaction ve indeksin amacını öğren.
Filtre, join, group, sıralama ve sorgu planını gerçek veri sorularıyla çalış.
Girdi doğrulama, secret yönetimi, least privilege ve bağımlılık riskini varsayılan yap.
“API çalışmıyor.”
Rastgele kod değiştirir, yeniden başlatır ve tesadüfen düzelmesini bekler.
“DNS çözülüyor; TLS sonrası 401 dönüyor.”
Arıza alanını kanıtla daraltır, doğru katmana müdahale eder ve regresyon testi bırakır.
Faz 04 · Hafta 9–12
Çalışanı, güvenilire çevir.
Üretim değeri “bitti” demekle oluşmaz. Beklentiyi teste, değişikliği otomasyona ve kararı dokümana dönüştürdüğünde başkasının güvenebileceği bir çıktı üretirsin.
Kapı kuralı: Temiz clone sonrası tek komutla kurulan, test edilen ve açıklanan bir proje teslim et.
Her değişiklik aynı kapılardan geçsin
biçim
davranış
paket
karar
Kalite, hafızaya bırakılan bir niyet değil; tekrarlanabilen bir sistem davranışıdır.
Birim, entegrasyon ve uçtan uca testleri risk ve geri bildirim hızına göre yerleştir.
Her push'ta format, statik analiz, test ve build adımlarını aynı ortamda koştur.
Hatanın bağlamını taşıyan yapılandırılmış log ve anlamlı hata mesajı üret.
Kabul kriteri, kapsam dışı alan, bağımlılık ve bitiş tanımını işe başlamadan yaz.
Kişiyi değil riski incele; doğruluk, güvenlik, okunabilirlik ve test kanıtı ara.
Modele hedef, bağlam ve sınır ver; üretilen değişikliği test, diff ve kaynak kontrolüyle bağımsız olarak doğrula.
Mühendislik temeli çıkış kontrolü
0 / 8 kanıt işaretlendi.
Gösterilebilir işler
Üç proje, üç seviye.
Her proje çalışan koddan fazlasını ister: karar kaydı, test, kurulum, hata senaryosu ve kısa bir teknik anlatım. Portfolyonun gücü teknoloji sayısından değil, düşüncenin görünürlüğünden gelir.
CLI Görev Yöneticisi
Dosyaya kalıcı kayıt yapan, hatalı girdiyi yöneten ve komutlarla çalışan küçük araç.
- Argüman doğrulama
- Birim testleri
- Kurulum + örnekler
Veri Analiz API'si
CSV verisini işleyen, ilişkisel veritabanına yazan ve HTTP üzerinden sonuç sunan servis.
- API + SQL sözleşmesi
- Entegrasyon testleri
- Log + hata modeli
Katkı Simülasyonu
Issue'dan review'a kadar başka bir geliştiriciyle yürütülen küçük ama gerçekçi teslimat.
- PR şablonu + CI
- Review düzeltmeleri
- Karar kaydı
Kaynak kontrolü · 20 Temmuz 2026
Müfredatın dayanağı.
Bu rota araç popülerliğine göre değil; mesleki uzlaşı, güncel müfredat ve yaşayan teknik dokümantasyon birlikte değerlendirilerek kuruldu.
Okuma notu: SWEBOK ve ACM/IEEE konu kapsamını; GitHub Docs uygulama ayrıntılarını belirler. SWE-Cycle yalnızca güncel bir araştırma sinyali olarak kullanılır ve normatif kaynakların yerine geçmez.
Sıradaki uzmanlık
Temeli ürüne bağla.
İkinci yol haritasında bu disiplini erişilebilir bir arayüz, güvenli bir API ve üretime çıkan tam bir ürün dilimine dönüştüreceksin.
02 · Ürün ve Web Mühendisliği